CÂY BONSAI VÀ NHỮNG GIÁ TRỊ THẨM MỸ

Cây Bonsai không chỉ có vẻ đẹp bên ngoài mà trong đó còn ẩn chứa nhiều ý nghĩa và giá trị mỹ khác nhau. Đó là một chiều sâu tâm lý, tâm hồn mà người nghệ nhân muốn gửi gắm qua từng chi tiết trên cây

Trước đây nhiều người thường hay kén chọn những loài cây quý hiếm có chỉ số sống lâu như tùng, bách, sanh,si, đa, km quít....để làm cảnh. Nhưng gần đây giới trẻ phóng khoáng hơn, ít quan tâm đến chủng loại mà họ cho có giá trị thực sự của một tác phẩm Bonsai là ý nghĩa, tâm hồn, tài năng và sức sáng tạo của nghệ sỹ .
 

Trong thiên nhiên cây nào cũng đẹp, cũng đáng yêu nhưng dù sao đó cũng là cái đẹp tự nhiên, nếu không có sự nâng niu, chắt lọc từ những bàn tay tài hoa lịch lãm của con người thì cái đẹp đó cũng chỉ là tương đối chứ chưa gọi là hoàn chỉnh. Tuy nhiên trong quá trình  đục đẽo, cắt khoét, uốn sửa mà chúng ta can thiệp một cách thô bạo có thể làm cho cây biến dạng thái quá, kiểu quạ thành “công”, mèo thành “chồn” thì không thể coi là nghệ thuật.



Cái đẹp thì muôn hình muôn vẻ nhưng con đường tìm tới cái đẹp thật lắm gian nan. Có cây mới nhìn đã thấy đẹp nhưng cũng có cây mất nhiều thời gian mới khám phá cái sâu lắng vốn dĩ tiềm ẩn từ bên trong. Một tác phẩm Bonsaiđược gọi là tương đối hoàn thiện là một cây già nua cổ kính, phảng phất những nét hoang sơ dịu dàng gợi lên được sự rung động mỹ cảm. Cụ thể các vết cắt phải liền sẹo cành nhánh hài hoà với tổng thể của cây, trong đó dáng thế cây là phần quyết định.

Tiếp đến đó là bộ rễ phải phơi bày trên mặt chậu với đầy vẻ sung mãn và kiêu hãnh. Một bộ rễ lý tưởng bao giờ cũng nổi trên mặt giá thể gợi lên sự vững chãi và bền bỉ  cùng với đất trời. Cây càng già rễ càng trồi lên, tượng trưng cho sự chiến thắng trong cuộc đấu sinh tồn. Vỏ cây có thể lồi lõm, sần sùi nhưng không mang dấu vết chắp nối thô kệch. Vòm cây phải thoáng không được che khuất thân cây, nhất là lá phải nhỏ phù hợp, tỷ lệ với kích thước của cây và bộ lá luôn xanh tươi nom mơn mởn biểu hiện về sức sống và vẻ đẹp của cây Bonsai.

Trong nghệ thuật Bonsai hoa và trái chỉ là yếu tố phụ vì theo quan điểm của người Á Đông đời hoa trái quá ngắn ngủi so với sự trường tồn vĩnh cửu của cây Bonsai, nhưng cay Bonsai có hoa trái vẫn luôn tạo ấn tượng và sức thuyết phục đối với người thưởng ngoạn. Bonsai là những cổ thụ được tiểu hình hoá chiều cao được ưa thích khoảng từ 10cm đến trên dưói một mét, đặt trong chiếc chậu cạn cân đối hài hoà. Tỉ lệ cân xứng với đường kính gốc và chiều cao của cây thường là từ 1/5 dến 1/7. 

Chúng ta thường chia Bonsai làm nhiều loại như Bonsai mini, Bonsai  trung bình, Bonsai  sân vườn nhưng Người Nhật lại coi Bonsai như là một nghệ thuật sống nên họ thích chia ra làm nhiều nhóm như Bonsai lá xanh, Bonsai rụng lá, Bonsai hoa, Bonsai trái. Giá trị của chậu Bonsai phụ thuộc vào tuổi tác và công lao chăm sóc, từ một cây phôi người chơi phải chăm sóc từ 5 đến 10 năm và phải dồn vào đó cả tâm huyết của mình mới có thể tạo ra một sản phẩm vừa ý. Đặc điểm của nghệ thuật Bonsai là tự do phóng khoáng là sự tái tạo tự nhiên không chấp nhận  sao chép và mô phỏng một cách thụ động tuỳ tiện. Phải biết lược bỏ các chi tiết rườm rà, chỉ giữ lại những yếu tố cần thiết, nguyên tắc chung  là phải biết tôn trọng các qui luật của tự nhiên. 

Như vậy Bonsai là một nghệ thuật - nghệ thuật sống và nó là kết quả của một quá trình lao động. Từ những cây hoang dã nếu được những bàn tay tài hoa của con người tác động vào, cộng thêm thời gian chăm sóc từ  một gốc cây bình thường chúng ta sẽ có một tác phẩm cây Bonsai đặc sắc, quý giá

0 nhận xét:

Đăng nhận xét